U heeft nog geen producten in uw winkelmand

Naar homepage

Multiple Sclerose en medicijnen

Bij mensen met Multiple Sclerose (MS) ontstaan er in de bescherm- en isolatielaag rondom de zenuwen in het centrale zenuwstelsel (myeline) meerdere (multiple) ontstekingen en littekens (sclerose). Deze kunnen leiden tot verschillende klachten onder andere met lopen, voelen en zien. Vermoeidheid komt veel voor bij MS. De oorzaak van MS is nog onbekend en de ziekte kan nog niet worden genezen. Wel zijn er verschillende medicijnen die de ziekte kunnen remmen.

Feiten over MS

  • De meeste mensen zijn tussen de twintig en veertig jaar oud wanneer MS begint.
  • In Nederland zijn er ongeveer 17.000 mensen met MS.
  • Tweemaal zoveel vrouwen als mannen hebben MS.
  • MS is een auto-immuunziekte; een ziekte waarbij het immuunsysteem lichaamseigen cellen en stoffen als lichaamsvreemd ziet.
  • Mensen met MS leven net zo lang als mensen zonder MS.

Auto-immuunziekte

Bij MS reageert het immuunsysteem abnormaal sterk op myeline. Deze bescherm- en isolatielaag rondom de zenuwen wordt hierdoor afgebroken. Het lichaam probeert de schade aan deze laag te herstellen en bij beginnende MS lukt dit ook meestal. Daarom zijn de klachten van MS in deze fase vaak tijdelijk.

Fasen van MS

Relapsing-remitting Multiple Sclerose (RRMS); perioden met klachten (schubs of relaps) worden afgewisseld door perioden van geheel of gedeeltelijk herstel. Bij 80 tot 90 procent van de patiënten begint MS op deze manier.

Secundair Progressief MS (SPMS); ongeveer de helft van de patiënten met RRMS gaat na ongeveer tien jaar over naar SPMS. Bij langer bestaande MS mislukt het herstel op steeds meer plaatsen. Hierdoor treedt er een steeds verdere achteruitgang op, zonder verbetering.

Primair Progressief Multiple Sclerose (PPMS); er is vanaf het begin sprake van verslechtering en er treedt geleidelijk verlies van functies op. Deze vorm is bij 10 tot 30 procent van de patiënten aanwezig.

Medicijnen bij MS

MS kan nog niet worden genezen. Met medicijnen kan wel de duur van een  MS-aanval (relaps, exacerbatie, schub) worden verkort en het aantal aanvallen worden verminderd. Ook zijn er medicijnen die de symptomen van MS behandelen. Hierbij kunt u denken aan middelen bij pijn, spasmen, duizeligheid, blaas- of darmstoornissen. Deze middelen worden hier buiten beschouwing gelaten.

Corticosteroïden

Corticosteroïden zijn ontstekingsremmers. De bekendste zijn methylprednisolon, prednison en dexamethason. Corticosteroïden worden voorgeschreven bij een MS-aanval om de duur ervan te verkorten. Ze hebben geen invloed op het ziektebeloop.  Het gaat meestal om een korte kuur, een zogenaamde stootkuur, waardoor de kans op ernstige bijwerkingen niet erg groot is. Meestal worden ze per infuus toegediend.

Glatirameer (Copaxone)

De stof lijkt qua structuur op myeline. Hoe het precies werkt is nog niet helemaal duidelijk. Wel is bekend dat het een effect heeft op zogenaamde T-suppressorcellen. Het aantal MS-aanvallen wordt door glatirameer verminderd, maar het heeft geen effect op de duur en ernst van de aanvallen. Glatirameer wordt toegepast bij mensen met RRMS. Het wordt eenmaal daags per onderhuidse (subcutane) injectie toegediend. Glatirameer heeft een mild tot matig bijwerkingenprofiel en mag niet worden toegepast tijdens de zwangerschap.

Interferon-bèta

Interferonen  zijn eiwitten die een rol spelen bij de werking van het afweersysteem. Hoe ze precies werken is nog niet bekend. Interferon bèta-1b (Betaferon) en Interferon bèta-!a (Avonex en Rebif) zijn geregistreerd voor gebruik bij MS. Ze worden vooral voorgeschreven aan mensen met RRMS. Behandeling met interferon-bèta zorgt voor kortere, mildere MS-aanvallen en ook ongeveer 30 procent minder. De schade aan het centrale zenuwstelsel wordt enigszins tegengehouden. Interferon-bèta wordt per injectie toegediend.

 

Avonex

Betaferon

Rebif

Toediening

In een spier (intramusculair)

Onderhuids (subcutaan)

Onderhuids (subcutaan)

Frequentie

Eenmaal per week

Om de dag

Drie maal per week

Bewaren

Koelkast

Onder de 25 graden

Koelkast

Reactie op injectieplaats

Weinig voorkomend

Bij ongeveer 80 procent

Bij ongeveer 30 procent

Andere bijwerkingen

Mild tot matig, o.a. griepachtige verschijnselen

Mild tot matig, o.a. griepachtige verschijnselen

Mild tot matig, o.a. griepachtige verschijnselen

Gebruik tijdens  zwangerschap mogelijk

Nee

Nee

Nee

Nieuwere MS-medicijnen

Alemtuzumab (Lemtrada)

Alemtuzumab is een monoklonaal antilichaam dat zich bindt aan de cellen die de schade bij MS veroorzaken. Het wordt  per infuus toegediend in twee behandelingskuren, een jaar na elkaar.

Fingolimod (Gilenya)

Fingolimod bindt aan afweercellen (leukocyten) waardoor uiteindelijk de ontstekingen in het centrale zenuwstelsel worden geremd. Het aantal MS-aanvallen wordt verminderd. Een belangrijke bijwerking van fingolimod is de verhoogde kans op infecties, met name longinfecties. Ook leidt het middel tot een verhoogde kans op hartritmestoornissen. Vanwege het risico op ernstige bijwerkingen wordt fingolimod alleen gebruikt bij mensen met RRMS die onvoldoende reageren op Interferon-bèta of glatirameer of mensen met RRMS die snel achteruit gaan. Het middel is een pil die  dagelijks moet worden ingenomen.

Natalizumab (Tysabri)

Natalizumab is een monoklonaal antilichaam. Het eiwit bindt aan afweercellen (leukocyten) en voorkomt dat deze in het centraal zenuwstelsel terechtkomen. De kans op ontstekingen wordt zo kleiner. Het aantal aanvallen wordt verminderd. De meest voorkomende bijwerkingen zijn vermoeidheid en allergische reacties, maar er is ook  kans op de ernstige bijwerking Progressieve Multifocale Leuko-encephalopathie (PML) die zelfs fataal kan aflopen. Vanwege de mogelijk ernstige bijwerkingen wordt natalizumab alleen gebruikt bij mensen met RRMS die onvoldoende reageren op Interferon-bèta of glatirameer of mensen met RRMS die snel achteruit gaan. Dit onder strikte controle van een specialist. Het middel wordt eenmaal per maand per infuus toegediend.

Teriflunomide (Aubagio)

Dit middel heeft ontstekingsremmende eigenschappen en laat het aantal afweercellen dalen. Het precieze werkingsmechanisme is niet bekend maar het aantal aanvallen van MS neemt af. Teriflunomide wordt één keer per dag in tabletvorm ingenomen.

Overige middelen

Immunoglobuline

Immunoglobuline (eenmaal per maand per infuus toegediend) wordt soms toegepast ter preventie van MS-aanvallen. Het is in Nederland niet specifiek voor MS goedgekeurd. De bijwerkingen zijn mild  (hoofdpijn, misselijkheid, huidreacties).

Methotrexaat

Methotrexaat wordt onderzocht als mogelijk alternatief voor interferon β bij RRMS en SPMS. Het middel wordt redelijk goed verdragen maar de beperkte onderzoeken die tot nu toe zijn verricht, laten betrekkelijk teleurstellende resultaten zien.

Mitoxantron (Novantrone)

Bij progressief verlopende MS wordt behandeling met mitoxantron  overwogen. Dit antikanker medicijn wordt om de paar maanden per infuus toegediend. Het middel zorgt ervoor dat een deel van het afweersysteem wordt uitgeschakeld, wat de ziekteactiviteit remt. Mitoxantron kan ernstige bijwerkingen tot gevolg hebben; het geeft toegenomen vatbaarheid voor infecties, is cardiotoxisch (giftig voor het hart) en vergroot op de lange duur de kans op kwaadaardige tumoren.

Copyright © 2019 Service Apotheek Beheer. Alle rechten voorbehouden.
IDeal Visa Mastercard
Naar boven
Kies uw apotheek

Toegevoegd aan je winkelmand

Verder winkelen
of ga direct naar afrekenen
Verder winkelen
of ga direct naar afrekenen